This post has already been read 3 times!
Οι γιαγιάδες μας δεν μετρούσαν θερμίδες, δεν διάβαζαν ετικέτες και δεν είχαν ακούσει για «υπερτροφές». Κι όμως, το φαγητό που έβαζαν στο τραπέζι συμφωνεί σε πολλά σημεία με όσα συστήνουν σήμερα οι διατροφολόγοι. Δεν ήταν τύχη ούτε σοφία της μόδας. Ήταν το αποτέλεσμα του τρόπου που ζούσαν.
1. Μαγείρευαν με ό,τι έδινε ο τόπος και η εποχή
Δεν υπήρχαν ψυγεία γεμάτα με ό,τι θέλεις όλο τον χρόνο. Το καλοκαίρι έτρωγαν ντομάτες, αγγούρια και μελιτζάνες. Το φθινόπωρο και τον χειμώνα έτρωγαν χόρτα, όσπρια και κρεμμύδια. Η εποχικότητα είχε ως φυσικό αποτέλεσμα μεγάλη ποικιλία φυτικών τροφών μέσα στον χρόνο, κάτι που οι ειδικοί σήμερα προτείνουν ρητά.
2. Τα όσπρια ήταν το βασικό πιάτο
Φακές, φασόλια, ρεβίθια και φάβα έμπαιναν στο τραπέζι αρκετές φορές την εβδομάδα. Είναι τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και φυτική πρωτεΐνη, και συνήθως ήταν η βάση του γεύματος, ενώ το κρέας ήταν η εξαίρεση. Το κρέας κατέβαινε στο τραπέζι κυρίως την Κυριακή ή στις γιορτές.
3. Έτρωγαν ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα
Δεν υπήρχαν έτοιμα γεύματα, πατατάκια, αναψυκτικά ή σνακ σε πακέτο. Το ψωμί ζυμωνόταν στο σπίτι ή ψηνόταν στον φούρνο του χωριού, πολλές φορές με προζύμι. Οι μαρμελάδες, τα τουρσιά και τα γλυκά του κουταλιού έφτιαχναν σπίτι τους. Αυτό σημαίνει πολύ λιγότερη βιομηχανική ζάχαρη, πρόσθετα και υπερεπεξεργασμένα συστατικά, που σήμερα συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για παχυσαρκία και χρόνια νοσήματα.
4. Το ελαιόλαδο ήταν το κύριο λίπος
Το ελαιόλαδο ήταν η βάση της μαγειρικής, πολλές φορές από το δικό τους ελαιόδεντρο. Είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της μεσογειακής διατροφής, και έχει μελετηθεί εκτενώς σε σχέση με την καρδιαγγειακή υγεία.
5. Τα χόρτα και τα λαχανικά ήταν καθημερινά
Χόρτα του βουνού, ραδίκια, βλήτα, σπανάκι και αγκινάρες έμπαιναν σε πίτες, σε βραστά ή σε λαδερά. Συχνά τα μάζευαν οι ίδιοι από τα χωράφια και τα βουνά. Πρόκειται για τροφές με πολλές φυτικές ίνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά.
6. Έτρωγαν λιγότερο και πιο αργά
Οι μερίδες ήταν μικρότερες, δεν υπήρχε συνεχής πρόσβαση σε φαγητό και δεν υπήρχαν σνακ ανάμεσα στα γεύματα. Η οικογένεια καθόταν συνήθως μαζί στο τραπέζι, χωρίς οθόνες. Η κοινή, χαλαρή κατανάλωση φαγητού βοηθά τον οργανισμό να καταλάβει πότε χόρτασε.
7. Η νηστεία ήταν μέρος της ζωής τους
Οι περίοδοι νηστείας της Εκκλησίας, όπως η Σαρακοστή και η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, σήμαιναν πολλούς μήνες το χρόνο με φαγητό κυρίως φυτικό: χωρίς κρέας, γαλακτοκομικά και συχνά χωρίς ψάρι. Είτε από θρησκευτική πίστη είτε από συνήθεια, το αποτέλεσμα ήταν μια φυσική εναλλαγή που μείωνε τα ζωικά προϊόντα.
8. Κινούνταν πολύ περισσότερο
Δεν είναι μόνο η διατροφή. Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής δούλευαν στα χωράφια, περπατούσαν για να πάνε παντού, κουβαλούσαν νερό και ξύλα και φρόντιζαν ζώα. Η καθημερινή σωματική δραστηριότητα ήταν δεδομένη, χωρίς γυμναστήριο. Ένα μέρος της καλύτερης υγείας τους οφειλόταν σε αυτό και όχι μόνο στο πιάτο.
Ήταν όλα τέλεια;
Όχι. Ο ρομαντισμός για το «παλιό καλό φαγητό» έχει όρια:
- Σε πολλές περιόδους, ειδικά σε δύσκολες εποχές, η διατροφή ήταν φτωχή και η έλλειψη τροφής πραγματικό πρόβλημα.
- Η διατήρηση των τροφίμων με αλάτι, τηγάνισμα ή χωρίς ψύξη είχε και αρνητικές πλευρές.
- Η μέση διάρκεια ζωής ήταν μικρότερη, κυρίως λόγω λοιμώξεων, δύσκολων συνθηκών και περιορισμένης ιατρικής περίθαλψης και όχι λόγω της διατροφής.
Το συμπέρασμα δεν είναι να επιστρέψουμε στο παρελθόν, αλλά να κρατήσουμε τις καλές του αρχές.
Τι μπορούμε να πάρουμε από τις γιαγιάδες μας σήμερα
- Να βάζουμε όσπρια στο τραπέζι τουλάχιστον δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα.
- Να προτιμούμε εποχικά και τοπικά προϊόντα.
- Να μαγειρεύουμε με ελαιόλαδο.
- Να μειώσουμε τα έτοιμα και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
- Να τρώμε μαζί, σε ήρεμο περιβάλλον και χωρίς οθόνες.
- Να κρατάμε το κρέας ως περιστασιακή επιλογή και όχι ως καθημερινότητα.
- Να κινούμαστε περισσότερο μέσα στη μέρα.
Συμπέρασμα
Οι γιαγιάδες μας δεν ήξεραν τη λέξη «μεσογειακή διατροφή», αλλά την εφάρμοζαν κάθε μέρα, επειδή αυτή ήταν η πραγματικότητά τους: φτωχή σε χρήματα, πλούσια σε φυτικές τροφές, χωρίς βιομηχανικά προϊόντα. Η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει πολλά από όσα έκαναν ενστικτωδώς. Ίσως η καλύτερη διατροφική συμβουλή να είναι τελικά η πιο απλή: να τρώμε όπως έτρωγαν εκείνες.
ultragreek.com
