This post has already been read 10 times!
Η κούρσα για τη διαστημική κυριαρχία έχει πλέον και πυρηνική διάσταση. Η NASA επιταχύνει τα σχέδιά της για την εγκατάσταση πυρηνικού αντιδράστήρα κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, σε απευθείας ανταγωνισμό με μια κοινή ρωσο-κινεζική προσπάθεια που στοχεύει στο ίδιο αποτέλεσμα μέχρι το 2036.
Το αμερικανικό σχέδιο
Τον περασμένο Αύγουστο, η NASA ζήτησε από εργολάβους να προετοιμαστούν για την κατασκευή αντιδραστήρα ικανού να επιβιώσει το ταξίδι στο διάστημα και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Στόχος είναι ο αντιδραστήρας να είναι έτοιμος για εκτόξευση έως τον Δεκέμβριο του 2030. Ο προσωρινός διοικητής της υπηρεσίας, Sean Duffy, έδωσε εντολή να επιταχυνθεί το πρόγραμμα, αυξάνοντας παράλληλα τη στοχευόμενη ισχύ του αντιδραστήρα από τα αρχικά 40 κιλοβάτ σε τουλάχιστον 100 κιλοβάτ. Για τη μεταφορά του στη σεληνιακή επιφάνεια θα χρειαστεί «βαρύ» όχημα προσεδάφισης, ικανό να μεταφέρει φορτίο 15 μετρικών τόνων.
Η ρωσο-κινεζική συμμαχία
Η Ρωσία και η Κίνα ανακοίνωσαν τον Μάιο συμφωνία συνεργασίας για την κατασκευή κοινού πυρηνικού αντιδραστήρα στη Σελήνη έως το 2036, στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος International Lunar Research Station (ILRS). Πρόκειται για το μοναδικό βασικό έργο του σεληνιακού προγράμματος που η Κίνα έχει αναθέσει εξ ολοκλήρου στον Ρώσο εταίρο της. Ο πρόεδρος του ρωσικού ινστιτούτου Kurchatov, Mikhail Kovalchuk, δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο TASS ότι η Ρωσία ουσιαστικά δεν έχει ανταγωνιστή στον τομέα της διαστημικής πυρηνικής ενέργειας. Παράλληλα, η Κίνα δοκιμάζει ήδη το σεληνιακό της όχημα προσεδάφισης Lanyue, με στόχο να μεταφέρει ανθρώπους στη Σελήνη έως το 2030.
Γιατί τόση βιασύνη
Το ερώτημα «γιατί τώρα» έχει μια συγκεκριμένη απάντηση: όποιος φτάσει πρώτος, αποκτά πλεονέκτημα. Σύμφωνα με αμερικανικά στελέχη, η χώρα που θα εγκαταστήσει πρώτη αντιδραστήρα θα μπορούσε ουσιαστικά να διεκδικήσει μια άτυπη «ζώνη αποκλεισμού» γύρω από αυτόν, περιορίζοντας την πρόσβαση των υπολοίπων σε πόρους όπως ο παγωμένος νερό που υπάρχει κοντά στον νότιο πόλο — πολύτιμος για τη διαβίωση αστροναυτών. Η Συνθήκη για το Διάστημα του 1967 απαγορεύει ρητά τη διεκδίκηση εδαφικής κυριαρχίας στη Σελήνη, όμως μια τέτοια «ζώνη ασφαλείας» γύρω από υποδομή θα μπορούσε, στην πράξη, να λειτουργήσει παρόμοια.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η ιδέα δεν είναι καινούρια: η NASA είχε αναθέσει ήδη από το 2022 σε τρεις εταιρείες τη μελέτη αντιδραστήρα 40 κιλοβάτ, δοκιμάσιμου στη Σελήνη έως το 2030. Η ένταση αυξήθηκε, ωστόσο, όταν η Ρωσία και η Κίνα επιβεβαίωσαν, σε τουλάχιστον τρεις διαφορετικές ανακοινώσεις, το κοινό τους σχέδιο για αντιδραστήρα έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η NASA σχεδιάζει να επιστρέψει αστροναύτες στη Σελήνη μέσω της αποστολής Artemis III, με στόχο το 2027, ενώ ο αντιδραστήρας θα υποστήριζε τη μόνιμη παρουσία βάσης εκεί.
