This post has already been read 1 times!
Ο 21χρονος Νορμ από τη Μελβούρνη αποφάσισε να δοκιμάσει τα όριά του έπειτα από ένα διαδικτυακό ηχητικό πρόγραμμα που αναφερόταν στο ιστορικό πείραμα του Ράντι Γκάρντνερ το 1964.
Η ιδέα της παρατεταμένης αϋπνίας ως δοκιμασίας ανθρώπινης αντοχής εξακολουθεί να προκαλεί ενδιαφέρον, ακόμη και αν οι επίσημοι οργανισμοί καταγραφής ρεκόρ έχουν σταματήσει εδώ και δεκαετίες να την αναγνωρίζουν. Παρά τους σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ορισμένοι άνθρωποι εξακολουθούν να επιχειρούν να σπάσουν το ανεπίσημο ρεκόρ παραμονής χωρίς ύπνο, μια προσπάθεια που μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.
Ξύπνιος για 264 ώρες και 56 λεπτά
Ένας από αυτούς είναι ο Αυστραλός δημιουργός διαδικτυακών βίντεο Νορμ [Norme], ο οποίος ισχυρίζεται ότι το 2024 κατάφερε να παραμείνει ξύπνιος για 264 ώρες και 56 λεπτά, δηλαδή περισσότερο από έντεκα ημέρες. Το εγχείρημά του μεταδόθηκε ζωντανά στο Διαδίκτυο και προσέλκυσε χιλιάδες θεατές που παρακολουθούσαν σε πραγματικό χρόνο τη σταδιακή επιδείνωση της φυσικής και ψυχικής του κατάστασης.
Η παρατεταμένη έλλειψη ύπνου προκαλεί σειρά σωματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων που εντείνονται όσο περνούν οι ώρες. Μετά τις πρώτες 24 ώρες χωρίς ύπνο εμφανίζονται προβλήματα συγκέντρωσης, εξασθένιση της μνήμης και αύξηση των ορμονών του στρες. Στις 36 ώρες αρχίζουν τα λεγόμενα «μικροκοιμήματα», σύντομες στιγμές κατά τις οποίες ο εγκέφαλος «σβήνει» για λίγα δευτερόλεπτα. Στις 48 ώρες μπορεί να εμφανιστούν παραισθήσεις, μυϊκή αδυναμία και έντονες διακυμάνσεις στη διάθεση.
Μετά τις 72 ώρες χωρίς ύπνο η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σοβαρή. Η ομιλία μπορεί να γίνει ασυνάρτητη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται συμπτώματα ψύχωσης και σοβαρής νοητικής αποδιοργάνωσης. Για τον λόγο αυτόν, η στέρηση ύπνου έχει απαγορευτεί σε πολλές χώρες ως μέθοδος ανάκρισης.
Το ιστορικό πείραμα του Ράντι Γκάρντνερ
Ο 21χρονος Νορμ από τη Μελβούρνη αποφάσισε να δοκιμάσει τα όριά του έπειτα από ένα διαδικτυακό ηχητικό πρόγραμμα που αναφερόταν στο ιστορικό πείραμα του Ράντι Γκάρντνερ το 1964. Ο Γκάρντνερ, τότε 17 ετών, είχε καταφέρει να παραμείνει ξύπνιος για περισσότερο από έντεκα ημέρες, στο πλαίσιο ενός σχολικού επιστημονικού πειράματος. Για να παραμείνει ξύπνιος χρησιμοποιούσε δυνατή μουσική, κρύα ντους και διάφορες δραστηριότητες.
Ο Νορμ επιχείρησε αρχικά να επαναλάβει το εγχείρημα χωρίς επιτυχία. Στην πρώτη προσπάθεια κατέρρευσε έπειτα από 50 ώρες χωρίς ύπνο και λίγες ημέρες αργότερα, σε μια δεύτερη απόπειρα, μετά από περίπου 30 ώρες. Στην τρίτη προσπάθεια, ωστόσο, κατάφερε να φτάσει σε ακραία επίπεδα αϋπνίας.
Κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς του δεν χρησιμοποίησε διεγερτικές ουσίες, ούτε καφεΐνη. Για να διατηρείται ξύπνιος κατανάλωνε ζάχαρη και γρήγορο φαγητό, ενώ προσπαθούσε να παραμένει απασχολημένος παίζοντας ηλεκτρονικά παιχνίδια, λύνοντας γρίφους ή μιλώντας με τους θεατές που παρακολουθούσαν τη ζωντανή μετάδοση. Σε ορισμένες στιγμές έως και 50.000 άνθρωποι παρακολουθούσαν την προσπάθεια.
Στο σπίτι του βρίσκονταν επίσης ο αδελφός του και ένας φίλος, οι οποίοι εναλλάσσονταν σε βάρδιες για να τον βοηθήσουν να παραμείνει ξύπνιος. Σύμφωνα με τον ίδιο, τον χτυπούσαν ελαφρά, του έριχναν νερό στο πρόσωπο ή τον σκούνταγαν με αντικείμενα όταν έδειχνε να αποκοιμιέται.
Καθώς περνούσαν οι ημέρες, τα συμπτώματα γίνονταν ολοένα πιο έντονα. Ο ίδιος περιγράφει ότι μετά τις πρώτες 30 ώρες χωρίς ύπνο άρχισε να αισθάνεται έντονο πόνο στο σώμα, μεγάλη δίψα και πείνα. Μετά από κάποιο σημείο, ωστόσο, η όρεξή του μειώθηκε και το στομάχι του άρχισε να αντιδρά.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα ήταν οι «μικροΰπνοι». Πρόκειται για στιγμές κατά τις οποίες ο εγκέφαλος εισέρχεται για λίγα δευτερόλεπτα σε κατάσταση ύπνου χωρίς ο άνθρωπος να το αντιλαμβάνεται πλήρως. Ο Νορμ περιγράφει ότι σε ορισμένες στιγμές δεν μπορούσε να διαβάσει, να δει καθαρά ή να μιλήσει σωστά. Την πέμπτη ημέρα δήλωσε ότι δυσκολευόταν ακόμη και να περπατήσει, επειδή το μέρος του εγκεφάλου που ελέγχει την κίνηση «έμοιαζε να κοιμάται».
Οι παραισθήσεις αποτελούν επίσης συχνό φαινόμενο σε τέτοιες συνθήκες. Ο ίδιος ανέφερε ότι κοιτούσε για αρκετή ώρα αντικείμενα γύρω του χωρίς να μπορεί να καταλάβει τι είναι, ενώ σε άλλες περιπτώσεις νόμιζε ότι έβλεπε μικρά πλάσματα ή σκιές
Οι παραισθήσεις αποτελούν επίσης συχνό φαινόμενο σε τέτοιες συνθήκες. Ο ίδιος ανέφερε ότι κοιτούσε για αρκετή ώρα αντικείμενα γύρω του χωρίς να μπορεί να καταλάβει τι είναι, ενώ σε άλλες περιπτώσεις νόμιζε ότι έβλεπε μικρά πλάσματα ή σκιές.
Η έρευνα είναι περιορισμένη
Η επιστημονική έρευνα για τόσο ακραίες περιπτώσεις αϋπνίας είναι περιορισμένη, κυρίως για ηθικούς λόγους. Ο καθηγητής φυσιολογίας ύπνου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Βλαντισλάβ Βιαζόφσκι, επισημαίνει ότι τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από μεμονωμένες μαρτυρίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν ορισμένα ζώα που μπορούν να παραμένουν ενεργά για μεγάλες χρονικές περιόδους, όπως τα αποδημητικά πουλιά που κοιμούνται για λίγα δευτερόλεπτα κατά τη διάρκεια της πτήσης ή τα δελφίνια που κοιμούνται με τον μισό τους εγκέφαλο.
Στους ανθρώπους, ωστόσο, η παρατεταμένη αϋπνία συνοδεύεται από σημαντική σωματική και ψυχική επιβάρυνση. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε πλήρη εξήγηση για τον λόγο ύπαρξης του ύπνου. Ορισμένες θεωρίες υποστηρίζουν ότι βοηθά τον εγκέφαλο να απομακρύνει μεταβολικά απόβλητα και να ανανεώνει την ενέργειά του, ενώ άλλες τον συνδέουν με τη διαδικασία αποθήκευσης μνήμης και εμπειριών.
Παρά τις θεωρίες αυτές, ο ύπνος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της βιολογίας. Οι άνθρωποι περνούν περίπου το ένα τρίτο της ζωής τους κοιμισμένοι, αλλά οι ακριβείς λειτουργίες αυτής της διαδικασίας δεν έχουν πλήρως αποσαφηνιστεί.
Η προσπάθεια του Νορμ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο Διαδίκτυο. Πολλοί χρήστες εξέφρασαν ανησυχία για την υγεία του και ανέφεραν τη ζωντανή μετάδοση ως επικίνδυνη. Ορισμένες πλατφόρμες έκλεισαν προσωρινά τους λογαριασμούς του, ενώ ακόμη και η Αστυνομία επισκέφθηκε το σπίτι του έπειτα από καταγγελίες.
Παρά την εξάντληση, ο ίδιος δηλώνει ότι μετά το τέλος της μετάδοσης δεν κοιμήθηκε αμέσως. Αντίθετα παρέμεινε ξύπνιος για περίπου οκτώ ακόμη ώρες μέχρι την κανονική ώρα ύπνου του.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η στέρηση ύπνου μπορεί να καθυστερήσει, αλλά δεν μπορεί να αποφευχθεί. Όπως είχε παρατηρήσει ο ερευνητής ύπνου Ουίλς Γουέμπ, ο ύπνος είναι «ένας ευγενικός τύραννος: μπορεί να αναβληθεί, αλλά δεν μπορεί να νικηθεί».
