This post has already been read 65 times!
Πώς να επιταχύνεις τον υπολογιστή σου: Πρακτικοί τρόποι χωρίς να ξοδέψεις
Ο υπολογιστής σου έχει αρχίσει να “σέρνεται”; Τα προγράμματα ανοίγουν με καθυστέρηση και το σύστημα φαίνεται βαρύ; Πριν σκεφτείς να αγοράσεις νέο hardware ή ακόμα και νέο υπολογιστή, υπάρχουν δεκάδες τρόποι να βελτιώσεις σημαντικά την απόδοση χωρίς να ξοδέψεις ούτε ευρώ. Σε αυτόν τον οδηγό, θα δούμε τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους που μπορεί να εφαρμόσει ο καθένας.
Καθάρισε τα προγράμματα εκκίνησης
Ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους που ένας υπολογιστής ξεκινάει αργά είναι τα πολλά προγράμματα που φορτώνουν αυτόματα κατά την εκκίνηση. Πολλές εφαρμογές προσθέτουν τον εαυτό τους στην αυτόματη εκκίνηση χωρίς να το ζητήσεις, καταναλώνοντας πολύτιμους πόρους.
Για Windows:
Πάτησε Ctrl+Shift+Esc για να ανοίξεις το Task Manager, μετά πήγαινε στην καρτέλα “Startup”. Εκεί θα δεις όλα τα προγράμματα που ξεκινούν αυτόματα. Απενεργοποίησε όσα δεν χρειάζεσαι πραγματικά κάθε φορά που ανοίγεις τον υπολογιστή. Προσοχή: κράτα ενεργά μόνο τα antivirus και τα drivers που χρειάζεσαι.
Για Mac:
Πήγαινε στο System Preferences, επίλεξε Users & Groups, μετά Login Items. Αφαίρεσε ό,τι δεν χρειάζεσαι πατώντας το μείον (-) κάτω από τη λίστα.
Καθάρισε τον σκληρό δίσκο
Ένας γεμάτος δίσκος επιβραδύνει σημαντικά το σύστημα, ειδικά αν έχεις παραδοσιακό HDD. Στόχος είναι να κρατάς τουλάχιστον 15-20% ελεύθερο χώρο.
Διάγραψε περιττά αρχεία: Ξεκίνα με τα Downloads, Desktop και Documents folders. Πολλές φορές υπάρχουν εκεί παλιά αρχεία που δεν χρειάζονται πια. Στα Windows, χρησιμοποίησε το ενσωματωμένο εργαλείο Disk Cleanup πληκτρολογώντας “disk cleanup” στο search bar. Στο Mac, το εργαλείο Storage Management (About This Mac > Storage > Manage) σου δείχνει τι καταναλώνει χώρο.
Ξεκατέβασε προγράμματα που δεν χρησιμοποιείς: Πήγαινε στο Control Panel (Windows) ή Applications folder (Mac) και διάγραψε ό,τι δεν έχεις ανοίξει τους τελευταίους 6 μήνες. Πολλά προγράμματα καταλαμβάνουν gigabytes χώρο χωρίς να το καταλαβαίνεις.
Απενεργοποίησε τα visual effects
Τα όμορφα γραφικά εφέ του λειτουργικού συστήματος καταναλώνουν πόρους. Αν η ταχύτητα είναι προτεραιότητα, αξίζει να τα μειώσεις.
Windows: Πληκτρολόγησε “performance” στο search bar και επίλεξε “Adjust the appearance and performance of Windows”. Στο παράθυρο που ανοίγει, επίλεξε “Adjust for best performance” ή ξετσέκαρε μόνο τα εφέ που δεν θέλεις. Τα animations και οι shadows καταναλώνουν αρκετή επεξεργαστική ισχύ.
Mac: Πήγαινε στο System Preferences > Accessibility > Display και τσέκαρε το “Reduce motion” και “Reduce transparency”. Αυτό μειώνει τα animations που συμβαίνουν όταν ανοίγεις παράθυρα και εφαρμογές.
Ενημέρωσε το λειτουργικό σύστημα και τους drivers
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά τα updates συχνά περιλαμβάνουν βελτιστοποιήσεις που κάνουν το σύστημα πιο γρήγορο. Οι παλιές εκδόσεις μπορεί να έχουν bugs που επιβραδύνουν την απόδοση.
Βεβαιώσου ότι έχεις εγκαταστήσει όλα τα διαθέσιμα updates για το λειτουργικό σύστημα. Επίσης, ελέγξε τους drivers της κάρτας γραφικών σου, ειδικά αν χρησιμοποιείς τον υπολογιστή για gaming ή επεξεργασία βίντεο. Οι κατασκευαστές (NVIDIA, AMD, Intel) κυκλοφορούν τακτικά ενημερώσεις που βελτιώνουν την απόδοση.
Σάρωσε για malware και ιούς
Τα κακόβουλα λογισμικά είναι μια κρυφή αιτία επιβράδυνσης. Ακόμα και αν έχεις antivirus, αξίζει μια πιο εμπεριστατωμένη σάρωση.
Για Windows, το ενσωματωμένο Windows Defender είναι αρκετά αποτελεσματικό. Κάνε μια full scan από τις ρυθμίσεις του. Επίσης, μπορείς να χρησιμοποιήσεις δωρεάν εργαλεία όπως το Malwarebytes για μια δεύτερη γνώμη. Για Mac, αν και είναι πιο σπάνιο, υπάρχουν δωρεάν σαρωτές όπως το Malwarebytes for Mac.
Καθάρισε το browser
Ο browser είναι από τις πιο απαιτητικές εφαρμογές που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Τα πολλά extensions, το cache και τα cookies μπορούν να τον κάνουν αργό.
Αφαίρεσε extensions που δεν χρειάζεσαι: Στο Chrome, Firefox ή Edge, πήγαινε στις ρυθμίσεις extensions και διάγραψε ό,τι δεν χρησιμοποιείς. Κάθε extension τρέχει στο background καταναλώνοντας RAM.
Καθάρισε το browsing data: Από τις ρυθμίσεις του browser, καθάρισε τακτικά το cache, cookies και browsing history. Αυτό όχι μόνο ελευθερώνει χώρο αλλά βελτιώνει και την ταχύτητα φόρτωσης σελίδων.
Ενεργοποίησε hardware acceleration: Στις ρυθμίσεις του browser, βεβαιώσου ότι το hardware acceleration είναι ενεργό. Αυτό επιτρέπει στην κάρτα γραφικών να αναλάβει μέρος της δουλειάς, ελαφρύνοντας τον επεξεργαστή.
Ρύθμισε τις power settings
Οι ρυθμίσεις ενέργειας επηρεάζουν άμεσα την απόδοση, ειδικά σε laptops.
Windows: Πληκτρολόγησε “power plan” στο search και επίλεξε “High performance” αντί για “Balanced” ή “Power saver”. Αυτό επιτρέπει στον επεξεργαστή να λειτουργεί στη μέγιστη δυνατή ταχύτητα. Προσοχή: θα καταναλώνει περισσότερη μπαταρία σε laptop.
Mac: Πήγαινε στο System Preferences > Battery (ή Energy Saver) και ξετσέκαρε το “Automatic graphics switching” αν έχεις MacBook Pro με dedicated graphics card. Επίσης, βεβαιώσου ότι το “Put hard disks to sleep when possible” είναι απενεργοποιημένο για καλύτερη απόδοση.
Διαχειρίσου τη μνήμη RAM
Η RAM είναι κρίσιμη για την ταχύτητα. Αν δεν έχεις αρκετή, το σύστημα χρησιμοποιεί τον σκληρό δίσκο σαν “εικονική μνήμη”, που είναι πολύ πιο αργός.
Κλείσε περιττές εφαρμογές: Χρησιμοποίησε το Task Manager (Windows) ή Activity Monitor (Mac) για να δεις ποια προγράμματα καταναλώνουν πολλή RAM. Κλείσε αυτά που δεν χρειάζεσαι. Τα browsers με πολλά tabs ανοιχτά είναι συνήθως οι μεγαλύτεροι καταναλωτές.
Επανεκκίνησε τακτικά: Μια απλή επανεκκίνηση καθαρίζει τη RAM και κλείνει προγράμματα που μπορεί να τρέχουν στο background χωρίς να το γνωρίζεις. Στόχευσε σε τουλάχιστον μία επανεκκίνηση την εβδομάδα.
Ρύθμισε το virtual memory/swap
Αν το σύστημά σου έχει λίγη RAM, το virtual memory μπορεί να βοηθήσει.
Windows: Πληκτρολόγησε “advanced system settings”, πήγαινε στο Advanced tab, κλικ στο Settings κάτω από Performance, μετά Advanced, και τέλος Change κάτω από Virtual Memory. Άφησε το σύστημα να διαχειρίζεται αυτόματα το μέγεθος, ή όρισε custom size (συνιστάται 1.5x της φυσικής RAM σου).
Καθάρισε φυσικά τον υπολογιστή
Η σκόνη είναι εχθρός της απόδοσης. Όταν συσσωρεύεται στους ανεμιστήρες και τα εξαρτήματα, ο υπολογιστής υπερθερμαίνεται και αρχίζει να “throttle” (μειώνει την ταχύτητα για να κρυώσει).
Για desktop, άνοιξε το case και χρησιμοποίησε compressed air για να καθαρίσεις τους ανεμιστήρες, το heatsink του επεξεργαστή και την κάρτα γραφικών. Για laptop, φύσηξε προσεκτικά στις εξόδους αέρα με compressed air. Αν δεν αισθάνεσαι άνετα, πήγαινέ τον σε τεχνικό για καθαρισμό.
Απενεργοποίησε τις notifications
Οι συνεχείς ειδοποιήσεις διακόπτουν τη ροή εργασίας και καταναλώνουν πόρους.
Windows: Πήγαινε στο Settings > System > Notifications & actions και απενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις από εφαρμογές που δεν είναι απαραίτητες.
Mac: System Preferences > Notifications. Επίλεξε κάθε εφαρμογή και ρύθμισε τις ειδοποιήσεις όπως θέλεις.
Βελτιστοποίησε το defragmentation (μόνο για HDD)
Αν έχεις παραδοσιακό σκληρό δίσκο (HDD), το defragmentation βοηθάει. Αν έχεις SSD, μην το κάνεις ποτέ – τα SSDs δεν το χρειάζονται και μπορεί να μειώσουν τη διάρκεια ζωής τους.
Windows: Πληκτρολόγησε “defragment” και άνοιξε το “Defragment and Optimize Drives”. Επίλεξε τον δίσκο σου και κλικ “Optimize”. Τα Windows 10 και 11 το κάνουν αυτόματα, αλλά μπορείς να ελέγξεις αν έχει γίνει πρόσφατα.
Χρησιμοποίησε lightweight εναλλακτικές
Αν τα προγράμματα που χρησιμοποιείς είναι πολύ βαριά, υπάρχουν συχνά πιο ελαφριές εναλλακτικές που κάνουν τη δουλειά εξίσης καλά.
Για παράδειγμα, αντί για Photoshop δοκίμασε το GIMP ή το Paint.NET. Αντί για Microsoft Office, το LibreOffice ή τα Google Docs είναι πιο ελαφριά. Για PDF reader, το SumatraPDF (Windows) είναι πολύ ταχύτερο από το Adobe Reader. Για video player, το VLC είναι ελαφρύτερο και πιο ευέλικτο από πολλές εναλλακτικές.
Ελέγξε για bloatware
Οι νέοι υπολογιστές έρχονται συχνά με προεγκατεστημένο λογισμικό που δεν χρειάζεσαι (bloatware). Αυτά τα προγράμματα τρέχουν στο background καταναλώνοντας πόρους.
Πήγαινε στο Control Panel > Programs and Features (Windows) και κοίταξε για προγράμματα που δεν εγκατέστησες εσύ. Συνήθως έχουν τη μάρκα του κατασκευαστή (Dell, HP, Lenovo κλπ). Διάγραψε ό,τι δεν χρησιμοποιείς. Προσοχή: κράτα τα driver updates και τα utility programs που είναι χρήσιμα.
Ρύθμισε τα background apps
Πολλές εφαρμογές τρέχουν στο background ακόμα και όταν δεν τις χρησιμοποιείς.
Windows 10/11: Πήγαινε στο Settings > Privacy > Background apps. Απενεργοποίησε τις εφαρμογές που δεν χρειάζεται να τρέχουν συνέχεια. Αυτό θα ελαφρύνει τόσο τη RAM όσο και την κατανάλωση μπαταρίας.
Ενημέρωσε το BIOS/UEFI
Το BIOS είναι το firmware που ελέγχει τη βασική λειτουργία του hardware. Οι ενημερώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν βελτιώσεις απόδοσης και σταθερότητας.
Επισκέψου το website του κατασκευαστή της μητρικής πλακέτας (ή του laptop) και ψάξε για BIOS updates. Προσοχή: η ενημέρωση του BIOS χρειάζεται προσοχή, οπότε ακολούθησε προσεκτικά τις οδηγίες. Μην το κάνεις ποτέ σε laptop με χαμηλή μπαταρία.
Χρησιμοποίησε το ReadyBoost (μόνο Windows με HDD)
Αν έχεις Windows και παραδοσιακό HDD, το ReadyBoost μπορεί να βοηθήσει χρησιμοποιώντας ένα USB stick σαν επιπλέον cache.
Βάλε ένα γρήγορο USB drive (τουλάχιστον USB 3.0) στον υπολογιστή, κάνε δεξί κλικ πάνω του στο File Explorer, επίλεξε Properties, μετά το tab ReadyBoost, και ενεργοποίησέ το. Δεν είναι θαυματουργό, αλλά βοηθάει σε συστήματα με λίγη RAM.
Συμπεράσματα
Η επιτάχυνση ενός αργού υπολογιστή δεν χρειάζεται απαραίτητα επένδυση σε νέο hardware. Με αυτές τις δωρεάν μεθόδους, μπορείς να δεις σημαντική βελτίωση στην απόδοση. Το κλειδί είναι η συστηματική προσέγγιση: ξεκίνα από τα πιο εύκολα (καθαρισμός startup programs, διαγραφή περιττών αρχείων) και προχώρα σταδιακά στα πιο προχωρημένα.
Θυμήσου ότι η συντήρηση είναι συνεχής διαδικασία. Αφιέρωσε μια ώρα κάθε μήνα για να ελέγξεις τον υπολογιστή σου, να τον καθαρίσεις και να τον κρατήσεις σε καλή κατάσταση. Ένας καλά συντηρημένος υπολογιστής μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί γρήγορα για χρόνια χωρίς αναβαθμίσεις.
Αν και μετά από όλα αυτά ο υπολογιστής σου εξακολουθεί να είναι αργός, τότε ίσως είναι η ώρα να σκεφτείς hardware upgrades όπως περισσότερη RAM ή αντικατάσταση του HDD με SSD. Αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές οι δωρεάν λύσεις θα σου δώσουν την ταχύτητα που χρειάζεσαι.
Πηγή ultragreek.com
